Obraz dla wpisu: Polski inwestor - klasa średnia oraz HNWI

Jak pokazują najnowsze dane (Rzeczpospolita, “Miliardy leżą na kontach bezczynnie”), znacząca liczba Polaków jako preferowany produkt inwestycyjny wybiera nisko-oprocentowane lokaty bankowe. Równocześnie duża grupa osób rezygnuje z aktywności inwestycyjnej trzymając wolne środki na rachunkach bieżących bądź całkowicie poza systemem bankowym.

Zgodnie z danymi NBP z października 2016 r. łączna kwota oszczędności polskich gospodarstw domowych wynosi obecnie około 1 100 mln. PLN z czego ponad połowa, to jest 57%, znajduje się na kontach bankowych. Równocześnie blisko 55% tych środków trzymanych jest na nieoprocentowanych lub dających minimalny zysk kontach osobistych.

Wykres 1. Oszczędności gospodarstw domowych - październik 2016 r. (Źródło: dane NBP)

Wykres 1. Oszczędności gospodarstw domowych - październik 2016 r. (Źródło: dane NBP)

Powyżej przytoczone dane wskazują na dużą niechęć inwestycyjną statystycznego Polaka. Jednak nie powinniśmy ich traktować jako obrazu polskiego inwestora, a raczej jako rzeczywistość dotyczącą ograniczonych oszczędności polskiego społeczeństwa. W szczególności powyższe liczby można zestawić z badaniami przeprowadzonymi przez ING zgodnie, z którymi tylko 43% Polaków deklaruje posiadanie jakichkolwiek oszczędności (Źródło: ING, “Finansowy Barometr ING”).

Natomiast zgodnie z raportem BGŻ dotyczącym lokaty kapitału u osób prywatnych, 10% najbogatszych Polaków dysponuje około połową wszystkich oszczędności polskich gospodarstw domowych. Pomimo tego kwota środków finansowych jakie mogą oni zainwestować jest 10-krotnie niższa niż majątek porównywalnej grupy najbogatszych mieszkańców strefy euro. Dla porównania, zamożny Polak dysponuje średnio 7,7 tys. EUR, do 71,5 tys. EUR posiadanych przez odpowiadającego mu obywatela strefy euro. (Źródło: BGŻ Optima, “Polak Oszczędny 2016”).

Próbując zdefiniować Polskiego inwestora można również odnieść się do analiz firmy KPMG, która corocznie bada grupę zamożnych i bogatych Polaków zdefiniowaną, jako osoby o miesięcznych przychodach brutto przekraczających kwotę PLN 7,1 tys. Zgodnie z najnowszymi danymi liczba takich osób w Polsce w roku 2015 wynosiła 970 tys., a w roku 2016 powinna przekroczyć granicę 1 mln. (Źródło: Raport KPMG, “Rynek dóbr luksusowych w Polsce. Edycja 2015”). Raport KPMG wskazuje także, że łączna roczna kwota dochodów netto blisko miliona najzamożniejszych Polaków wynosi obecnie około 155 mld PLN, z którego to kapitału istotna część przeznaczana jest na inwestycje. Zgodnie z tym samym badaniem liczba osób ultra-zamożnych (tzw. HNWI, ang. “high net worth individuals”) zdefiniowanych jako osoby posiadające aktywa płynne o wartości co najmniej USD 1 mln. wynosi obecnie 43 tys.

W uproszczeniu można więc przyjąć, że to właśnie wspomniany 1 mln. osób (ok. 2,5% ogółu społeczeństwa polskiego) dysponuje na tyle dużymi wolnymi środkami finansowymi, aby można było zaliczyć ich do grupy poświęcającej przynajmniej ograniczoną ilość czasu na aktywne zarządzanie swoimi środkami finansowymi - nazwijmy ich więc “inwestorami klasy średniej”.

Z drugiej strony grupę 43 tys. osób ultra-zamożnych (ok. 0,1% ogółu społeczeństwa polskiego) należy zaliczyć do oddzielnej kategorii inwestorów, którzy dysponują wielokrotnie większymi środkami i są w stanie przeznaczyć znaczne zasoby do zarządzania swoim kapitałem - nazwijmy ich “inwestorami HNWI” lub “inwestorami ultra-zamożnymi”.

Jak pokazują badania KPMG zarówno w przypadku inwestorów klasy średniej, a tym bardziej inwestorów HNWI możemy mówić o wysokiej świadomości i wiedzy inwestycyjnej. W zależności od poziomu dochodów odsetek Polaków, którzy dokonują inwestycji bezpośrednio (samodzielnie) waha się od 57% (osoby zamożne - dochody miesięczne brutto powyżej PLN 7,1 tys.) do 83% (osoby bogate - dochody miesięczne brutto powyżej PLN 20 tys.). Dodatkowo osoby o ponadprzeciętnych dochodach częściej inwestują w różnego rodzaju aktywa finansowe. W szczególności, im wyższy poziom dochodów, tym większy odsetek badanych inwestuje samodzielnie w nieruchomości. Osoby zamożne mają mniejsze majątki niż osoby bogate, stąd zdecydowanie rzadziej mogą pozwolić sobie na inwestycje w nieruchomości, z kolej większa ich część inwestuje w akcje i odsetek ten spada wraz ze wzrostem poziomu dochodów. Niezależnie jednak od tego kilkanaście procent osób inwestuje w biznes, czyli wspiera działalność firm i start-upów (Źródło: Raport KPMG, “Rynek dóbr luksusowych w Polsce. Edycja 2014”).
Wykres 2. Samodzielne inwestycje osób zamożnych

Wykres 2. Samodzielne inwestycje osób zamożnych

Wykres 3. Pośrednie inwestycje osób zamożnych (np. fundusze)

Wykres 3. Pośrednie inwestycje osób zamożnych (np. fundusze)